zoek op deze site
English Deutsch Fran├žais

Rijke Rijper aanwinsten

donderdag 22 april 2021

De tentoonstelling 'Rijke Rijpers' heeft, naast een mooi beeld van drie elkaar opvolgende families van kooplieden in De Rijp, heel wat schenkingen opgeleverd. Deze schenkingen zijn allemaal gerelateerd aan de families Glazekas, de Wit en Nat. Zij waren handelaars in graan, hennep, hout en haring. 
De schenkingen variëren van schilderij tot boek en van boek tot aardewerk. Hieronder tweetal museumstukken uitgelicht en een overzicht van alle geschonken voorwerpen.

Huwelijksbord
Het bord is afkomstig van de grootouders van Gijsberte Guillemine Duyvené. Gijsberte trouwde op 28 oktober 1821 met Michiel de Wit. Zij was kort daarop wees geworden want de erfenis van haar ouders moest nog verdeeld worden. Wel nam zij al juwelen, gouden en zilveren versierselen, linnen en kleding mee ter waarde van duizend gulden. Het bord duidt erop dat zij vanouds uit een welgestelde familie kwam. 
Op het witte bord staan met blauwe letters de tekst:´Jan Esaye Duijvené/ Maria Oursiere/ Getrouwt/ 13 meij/ 1759´. Het is vermoedelijk verwaardigd door de Delftse aardewerkfabriek De Porceleyne Byl (1657-1813). Achterop het bord staat namelijk een tekentje van een bijl.*

Gravures Markenbinnen
Misschien een schenking die algemener van aard is maar wel een mooie toevoeging aan de collectie vormt. Het museum heeft een beperkte verzameling als het aankomt op Markenbinnen. De prentjes waren wel bekend in het museum maar alleen als replica aanwezig. De twee boven elkaar gedrukte gravures tonen boven: "Marken-Binnen aan de Zaankant" en onder: "Hetzelve van den Starremeeldijk". Op de bovenste gravure is links het drogen van hennep te zien. 

Overzicht van schenkingen

Marlies Dik de Wit
Twee olieverfschilderijen portretten van Willem Jan de Wit en zijn echtgenote Cornelia Pont
een uniek bord uit 1776 gemaakt om het huwelijk van luister bij te zetten en natuurlijk ook als blijvende herinnering. Dit bord zal via kleindochter Gijsberthe Duijvene terecht gekomen zijn in de villa van de familie De Wit aan de Klaterbuurt (zie Koopman voor meer gegevens).
 
Familie Van Voorden
Een fraai olieverfschilderij van de stoomhoutzagerij van Lafeber, die iets ten zuiden van De Rijp  aan de ringvaart stond. Arie Spaarman heeft er in 1918, kort voor de afbraak van het complex, uitzonderlijk zijn best op gedaan. Opvallend dat hij niet op doek of papier werkte maar op een paneel van eikenhout. Het schilderij zal hij vast in opdracht van Lafeber hebben gemaakt en dat paneel zal ook wel door Lafeber aangeleverd zijn. (zie Koopman voor meer gegevens).
 
Gre Koster
Een blad met twee fraaie gravures van Markenbinnen rond 1800. Op een ervan is de garen­werf te zien, waarop een plaatselijke rolreder de gebleekte hennepgarens hing waar het witte zeildoek van geweven werd (zie Koopman voor meer gegevens).
 
Udo Kluijver
Aantekenboekje met gegevens personen Kluijver en De Wit
Annetje de Wit (1766->1826) is door haar huwelijk in 1789 met de welgestelde koopman Albert Kluijver uit West-Zaandam de verbindingsfiguur tussen De Rijp en de Zaanstreek. Voor haar portret en wat info: zie afb. 5.1 op p. 24 in Koopman in De Rijp.
Er staan drie met De Rijp geasso­ci­eer­de namen in het Memorieboekje. Die komen alle drie voor in de eerste bladzijden van de genea­lo­gie De Wit II door Wormsbecher. De moeder van Annetje was eerst getrouwd met een lid van de familie De Wit I en hertrouwde met een lid van de familie de Wit II. Die I en II worden door Worms­becher gehanteerd om die twee aparte families De Wit uit elkaar te houden.
[zie verder zelf in het Memorieboekje voor meer details. ik heb het zelf destijds ook niet grondig bekeken en er geen aanekeningen uit gemaakt. de boeken 1000 Zaanse molens van Boorsma en de opvolger van Ron Couwenhoven bieden vast meer gegevens over Albert Kluijver, internet wellicht ook]
 
Renee Peereboom
Een flink stuk van hennepgaren gemaakt zeildoek. Het museum had al wel wat kleine stalen zeildoek, maar nu gaat het echt om een flink stuk. Ook prachtig te gebruiken om het mensen eens zelf in hun handen te geven.
 
Leo en Wilma den Engelse
Op de tentoonstelling werd aandacht besteed aan de houthandel van de familie De Wit. Daarbij paste prachtig een rond 1820 uitgegeven Handboek van de burgelijke bouwkunde [check titel] Deze van fraaie uitklapbare tekeningen voorziene uitgave was een initiatief van de Maatschappij tot Nut van ´t Algemeen. De bedoeling was om het niveau van timmerman en metselaar op te krikken. Het boek heeft wel een conserveerbeurt nodig.
 
Molen De Pauw te Nauerna
Uit deze hennepklopmolen kregen we monsters van gerote hennepstengels en van gehekelde hennep, zowel ongebleekt als gebleekt. Door het bleken worden de hennepvezels niet alleen lichter van kleur, maar ook lichter in gewicht. Die twee bosjes zijn wellicht als hands-on-objecten te gebruiken in de vaste opstelling?

 
*Bron Boek; Koopman in De Rijp, Leo den Engelse  


Categorieën: nieuws
Tags: