zoek op deze site
English Deutsch Fran├žais

Honger, bonnen en gaarkeuken



De voedselsituatie in onze regio was niet rooskleurig, maar vergeleken met de steden hadden wij het voordeel van boeren en tuinders in de omgeving en natuurlijk een eigen moestuintje. Een kist vol aardappelen uit eigen tuin. Melk halen bij de boer, dat lukte hier redelijk. Om ervoor te zorgen dat iedereen tijdens deze tijden van gebrek toch aan grondstoffen en voedsel kan komen, kan een overheid overgaan tot de verstrekking van distributiebonnen.  Op 11 oktober 1939 werd in Nederland suiker als eerste product alleen verkrijgbaar met bonnen. Vanaf januari 1940 gold dit ook voor erwten. Tot in de jaren ‘50 bleven veel goederen slechts "op de bon" verkrijgbaar, koffie was in 1952 het laatste product dat ten slotte weer vrij verkrijgbaar werd. Maar de bonnen kreeg je niet zomaar. Je moest je melden bij de overheid met je persoonsbewijs, je kreeg dan een stamkaart met een controlezegel en met deze stamkaart had je recht op distributiebonnen. Het distributiekantoor voor de bonnen was op het Oosteinde, waar nu restaurant ‘Bij Ernst’ is.

Het afgeven van de stamkaarten werd veel gesaboteerd door gemeenteambtenaren; er waren meer stamkaarten dan bevolking. Het verzet probeerde ook de stamkaarten na te maken en de zegels gelijk met b.v. het bevolkingsregister achterover te drukken. Echter wel of niet met bonnen, de voedselschaarste werd steeds groter. Velen waren niet in staat om zelf voor een warme maaltijd te zorgen. Verschillende gaarkeukens voorzagen in de dagelijkse behoefte tijdens de oorlogsjaren. In De Rijp was in september 1944 nog steeds geen gaarkeuken. De onlangs gesloopte melkfabriek ‘De Nieuwe Beemster’ op de Tuingracht, was aangewezen om geschikt gemaakt te worden als gaarkeuken. De aanpassingen waren moeilijk uitvoerbaar. Er is toen een beroep gedaan om samen te werken met de Beemster keuken in de melkfabriek ‘De Tijd’ aan de Rijperweg. De Nieuwe Beemster werd een distributiepunt. Op 1 januari 1944, midden in de hongerwinter werd in ‘De Tijd’ voor een kleine 3000 mensen eten gekookt.